Op weg naar ESSSB21 · Vilnius — lees het plan
Herkomst
briesje is niet bedacht en daarna uitgeprobeerd. Het ging andersom: eerst was er de praktijk en waren er de bijbehorende uitdagingen. Pas veel later kwamen de woorden.
Twee wortels
De praktijk achter briesje begon in twee onafhankelijke lijnen. Zij kwamen pas later bij elkaar.
geert · jongerenbeweging in de peel
Geert Bukkems richtte samen met jongeren uit de Peel de jongerenbeweging Peelpioniers op. Het bleek lastig om de impact van de jongeren zichtbaar te maken. Ook wanneer zij in de praktijk iets in beweging brachten, werd die waarde niet altijd gezien of gewaardeerd door partijen die over geld, toegang en besluitvorming beschikten.
Vanuit die praktijk en zijn eigen ervaringen ontwikkelde Geert samen met jongeren een manier van kijken naar wat een omgeving opent of juist afsluit. Later kreeg dit theoretische onderzoek de naam Viability Geometrics.
paul · veilige plekken na verlies
Al vóór 2012 maakte Paul Rötschke in zijn atelier plek voor jongeren die er voor dagbesteding terechtkonden. Sinds 2012 bouwt hij structureel aan veilige jongerenplekken.
Na het verlies van zijn zoon kreeg dat werk een andere betekenis en werd het deel van zijn eigen recovery: geen terugkeer naar vóór het verlies, maar het zoeken naar een nieuwe vorm van zorg, verantwoordelijkheid en bescherming.
Ook Paul liep tegen een vergelijkbare uitdaging aan. Hij zag jongeren grote sprongen maken in hun ontwikkeling, maar het bleek moeilijk om de waarde daarvan zichtbaar te maken voor het werkveld en andere samenwerkingspartners.
Geert en Paul ontmoetten elkaar bij het opzetten van een Open Inloophuis in Someren. Daar bleek dat zij vanuit verschillende ervaringen bij dezelfde vraag waren uitgekomen: wat gebeurt er als een omgeving niet begint bij wat er mis is, maar bij wat er al is?
De reis
Wat in Someren begon, bracht Geert, Paul en de jongeren vervolgens letterlijk op reis. Onderweg ontstonden ervaringen, rollen en mogelijkheden die niemand vooraf had kunnen uittekenen.
tuschinski
Paul raakte betrokken bij filmproducties en vond zichzelf plotseling terug in de coulissen van Koninklijk Theater Tuschinski in Amsterdam, bij de première van Wending. Het bleek een droom die uitkwam, waarvan hij zelf niet eens wist dat hij hem had. Later volgden meer premières en rode lopers.
congressen
Geert ontwikkelde zich in deze jaren verder als onderzoeker. Hij werd samen met jongeren steeds vaker uitgenodigd op wetenschappelijke congressen om films te maken. Daar merkten zij dat het perspectief van jongeren en hun lokale gemeenschap nauwelijks aan bod kwam. Geert besloot het op te schrijven en zelf te gaan presenteren.
Tot zijn eigen verbazing werd die inbreng sterk gewaardeerd. Dat leidde tot nieuwe uitnodigingen, gesprekken en samenwerkingen. Voor Geert was het een aanwijzing dat ook in de wetenschap behoefte bestond aan taal voor wat zij in de praktijk zagen gebeuren.
onderweg
Naarmate Geert tijdens congressen meer zelf ging presenteren, ontstond behoefte aan iemand die tijdens de reizen dicht bij de jongeren bleef. Paul werd meegevraagd om hen te begeleiden. Tijdens die reizen zag hij hoe het tijdelijk verlaten van de vertrouwde omgeving nieuwe ruimte kon openen. Voor verschillende jongeren werden het ervaringen waarop zij later nog geregeld teruggrepen wanneer zij nadachten over wat er in hun leven mogelijk was.
Augustus 2026
Nu volgt opnieuw een rol die vooraf niet vastlag. Paul stapt als praktijkonderzoeker een vakgebied binnen dat zijn leven diep heeft getekend: suïcidepreventie. In augustus 2026 presenteert hij samen met Geert op ESSSB21 in Vilnius.
Wat Pauls positie uitzonderlijk maakt, is de combinatie van drie vormen van kennis: zijn ervaring als nabestaande ouder, het sinds 2012 structureel bouwen aan plekken waar jongeren zich veilig en op hun gemak kunnen voelen, en zijn rol als medeontwikkelaar van een werkwijze die eerder zichtbaar probeert te maken wanneer de ruimte rond jongeren smaller wordt, soms nog voordat er een formele hulpvraag of een herkenbaar suïcidesignaal is. Niet via een diagnose of individuele risicoscore, maar door te volgen wat in hun omgeving opent, afsluit en bereikbaar blijft.
Zij brengen daar geen afgerond bewijs, maar een praktijkverhaal en een theoretisch voorstel dat zij door het werkveld willen laten bevragen en toetsen. Het is de volgende stap in dezelfde beweging: zichtbaar maken wat in de praktijk al gebeurt, zodat anderen het kunnen herkennen, erdoor geïnspireerd raken, het onderzoeken en verder brengen.
De woorden
In de twee wortels en de gezamenlijke reis werd hetzelfde patroon zichtbaar. Jongeren brachten iets in beweging, maar de waarde daarvan bleef voor organisaties, financiers en onderzoekers vaak moeilijk te zien. Tegelijkertijd ontstonden rollen en mogelijkheden die niemand vooraf had kunnen uittekenen.
briesje is de naam die deze praktijk later kreeg. De werkwijze helpt andere plekken om ruimte te geven aan wat kan ontstaan. De lens helpt zichtbaar te maken wat die ruimte opent of juist afsluit, zonder de beweging terug te brengen tot een beoordeling van één jongere.
De bestaansruimte
De mensen
De herkomst van briesje is niet los te maken van de mensen die het dragen. Hieronder staat wie zij zijn en welke ervaring zij inbrengen.
Foto van Paul Rötschke
sama sama · geldrop
Vanuit Sama Sama in Geldrop bouwt Paul verder aan plekken waar jongeren zich veilig en op hun gemak kunnen voelen. Binnen briesje bewaakt hij de verbinding tussen persoonlijke recovery, de dagelijkse praktijk en de vraag wat gemeenschappen en instituties eerder kunnen zien en dragen.
De naam Sama Sama komt uit het Indonesisch en Maleis. De uitdrukking wordt alledaags gebruikt als 'graag gedaan'; het woord sama verwijst naar 'gelijk' of 'hetzelfde'. Voor Paul verwoordt de naam ook de wederkerigheid van de plek: geven en ontvangen gebeuren er tussen mensen die op gelijke voet staan.
Foto van Geert Bukkems
centrum voor gemeenschapskracht · viability geometrics
Geert is mede-oprichter van het Centrum voor Gemeenschapskracht en ontwikkelaar van Viability Geometrics, het theoretische onderzoekskader onder de lens van briesje. Hij is fellow aan het Center for Childhood and Youth Studies van Salem State University en YouthNet Mediator bij UNETCHAC.
De thuisbasis
Het Centrum voor Gemeenschapskracht, internationaal ook bekend als Center for Community Emergence & Regeneration, is de thuisbasis van briesje. Vanuit Asten verbindt het onderzoek en praktijk rond het versterken van gemeenschappen.
Hier krijgt de praktijk woorden, wordt de theoretische grondslag aangescherpt en wordt expliciet gemaakt welke uitspraken nog toetsing vragen. briesje is een van de werkwijzen die vanuit dit werk verder wordt ontwikkeld.